De Tanzaniaanse Shilling

1 Tsh ˜ 0,00058 eurocent, ofwel 1 euro ˜ Tsh 1719, ofwel Tsh / 2.000 ˜ euro.

Tegen het einde van de ochtendronde (11.00 am) op de afdeling viel het mij op dat de verpleegkundige niet helemaal lekker was. Bij navraag bleek dat ze flauw was omdat ze nog niet gegeten had. Hierna kwam ik tot de ontdekking dat het overgrote deel van het personeel die een ochtenddienst draaien (van 8 - 14.00) niet eten voordat ze gaan werken. Reden hiervoor is dat de meeste gezinnen op houtskool koken en dat is simpelweg nog niet aan en warm in de vroege ochtend. Maar het grootste probleem is dat het eten hier zo duur is, 'gali' wordt mij benadrukt. De meeste gezinnen kunnen zich maar 1 maaltijd per dag veroorloven en omdat ze vaak met vele zijn, is de volgende ochtend hiervan niets meer over. Tevens eten tanzanianen erg eenzijdig namelijk vooral veel koolhydraten (rijst, ugali/maispap, aardappelen, evt chapatti,), wat je slechts kortdurend energie geeft. Er vormt zich bij mij enig begrip voor de niet altijd zo actieve houding van de tanzanianen... 

Omdat ik natuurlijk het kousje van de naad wil weten probeer ik achter de kosten voor levensonderhoud hier in Sumve te komen. Dat de prijzen hier soms bijna hetzelfde zijn als bij ons in Nederland, met name van import producten, was me wel opgevallen (onze grote pot Nutella-pasta kostte 12.500 Tsh). Maar ik had niet gedacht dat in een landbouw dorp als Sumve, waar de meeste een eigen akker hebben, eten een zo groot probleem zou zijn.

Een Tanzaniaanse arts hier in het ziekenhuis verdient 1.000.000 Tsh per maand, een verpleegkundige afhankelijk van zijn/haar diploma's en aantal dienstjaren 380.000-1.000.000 Tsh. Een gemiddeld gezin bestaat, wat ik zo zie langs komen op de maternity, uit 4 kinderen. Voor personeel van het ziekenhuis wordt voor 2 kinderen schoolgeld betaald via een stichting, tevens een gezondheidsverzekering voor het gezin. Dan het eten: voor een kip betaal je 5.000 Tsh, een aardige vis 2.000 Tsh, een 1/2 kilo vlees van de koe is 1.800 Tsh, spinazie voor 2p 100 Tsh, een zakje aardappelen 500 Tsh en een soda in de bar 600 Tsh. De meeste eten hooguit 1x per week vlees en af en toe vis. Hier in Sumve is niet zoveel variatie aan fruit en groente te krijgen, mede afhankelijk van het oogstseizoen, maar een retourtje Mwanza (dichtstbijzijnde grote stad) is voor velen een dure investering, nl 5.000 Tsh.

Dan heb je nog onvoorziene kosten, zoals een ziekenhuisbezoek voor de vele onverzekerde tanzanianen (slechts een heel klein deel is verzekerd). De eerste week betaalt een patiënt 5.000 Tsh voor de overnachtingen, de daarop volgende weken 2.000. Daarbij komen de kosten voor de spullen die voor jou verbruikt worden (van handschoenen tot catheter), de medicijnen, eventuele operaties en aangevraagde onderzoeken. Een grote operatie (bijv. een keizersnede) is 20.000 Tsh, een kuur tabletten 2.000 Tsh. De patiënten mogen pas naar huis als een familielid het geld is komen brengen, hierdoor zie ik soms tijdens de ronde nog de patiënt liggen die ik al drie dagen geleden heb ontslagen. Toch komt in de meeste gevallen het geld er uiteindelijk.

Voortaan sneak ik tussen de middag stilletjes weg voor mijn lunch; met 3 gevarieerde maaltijden op een dag en een overschot aan fruit en lekkernijen, ben ik hier zeer overdadig gevoed... Ik vind het lastig om te zien dat het personeel op mijn afdeling minder goed functioneert omdat ze honger hebben, ook al zijn ze verder in een redelijke voedingstoestand (heel wat anders dan de ondervoedde kindjes bij Anne op de afdeling). Als de mensen vragen of ik ook zulke mooie schoenen als de mijne voor hun wil kopen, of het buurjongetje dat onze kleurpotloden wil hebben, dan kan ik goed zeggen van nee. Maar als mensen vragen om iets te eten gaat me dat een stuk minder makkelijk af, eten is in mijn westerse ogen zo'n basisbehoefte. Maar goed, er is geen beginnen aan, ik kan moeilijk iedereen hier van eten voorzien. En uiteindelijk moet het land dit probleem zelf zien op te lossen.

Volgens deskundige is het land vruchtbaar genoeg en plaatselijk is er regelmatig een overschot aan een bepaald gewas, alleen lukt het niet om deze te perserveren of wijder te distribueren. Mede omdat er weinig geïnvesteerd wordt in fabrieken en infrastructuur. In dorpjes waar de mensen van de landbouw leven, de bron van het voedsel, produceren de boeren vaak niet veel meer dan nodig is voor hun familie. Zoals priester en schrijver Bernard Joinet, hij woonde vanaf 1980 tot 1995 in Tanzania, het verwoord: "de vrije tijd waarover de landbouwers beschikken was aanzienlijk, want ze bereikten hun voedselproductie voor het gezin door 110 - 120 dagen per jaar te werken. De vrouwen gingen graag naar de put om nieuwtjes uit te wisselen en de mannen naar de club om bier te drinken met hun vrienden. Door middel van ruilhandel kwamen ze aan de andere benodigdheden voor hun onderhoud, contant geld hadden ze daarom niet nodig. Nu de regering voedsel voor iedereen wil, ook de mensen in de steden, zou hij een ploeg kunnen aanschaffen. Met een ploeg zou hij 10 ipv 1 hectare kunnen bewerken en het overschot kunnen exporteren óf 1 hectare in vijf dagen en de overige 45 dagen uitrusten. Het hangt van de keuze van de landbouwer af, het is een kwestie van instelling." Ofwel processen die denk ik nog veel tijd vergen om te veranderen, hopelijk ooooooit.... 

@nne